Ehneş (Gümüşgün) Köyü Kilisesi

Halil Eker Üye

Üyelik: 2007-07-16 Herkese açık mesaj: 27

2026-10-20 06:00:01#338402

Halil Eker, Nizip’teki Mimari Eserler, yüksek lisans tezi, Yüzüncü Yıl Üniversitesi, 2006. Bu metin 2006 yılındaki tespitleri aktarır.

KATALOG NO :3.1.2.1
YAPININ ADI : NİZİP EHNEŞ ( GÜMÜŞGÜN ) KÖYÜ KİLİSESİ
BULUNDUĞU YER:Nizip’in kuzeyinde Ehneş köyünde bulunmaktadır.
ÇİZİM NO : 19
RESİM NO : 139-163

TARİHÇESİ

Kilise; Gaziantep Arkeoloji Müzesi yetkililerince belirtilen ve bizim de aynı görüşü paylaştığımız M.S. 4-5 yy’a ait olmalıdır. Buranın bir-iki kilometre doğusunda Roma dönemine ait taş ocakları bulunmaktadır.[39]

Kilise duvarları üzerinde Süryanice ve Ermenice kitabeler bulunmaktadır. Fakat bu kitabeler okunamamıştır.

YAPININ TANIMI

Dıştan sade bir görünüme sahip olan kilise Nizip ilçesinin kuzeyinde Ehneş Köyünde, köye girerken yolun güneyinde yer almaktadır. Kilise kuzey-güney doğrultusunda meyilli bir arazide inşa edilmiştir.

Tamamında düzgün kesme taş malzeme kullanılan kilise, tek mekanlı ve yan völümlü plan şemasında, dikdörtgen bir alana oturmaktadır. Kiliseye batı cephede açılmış olan kapı ile giriş sağlanmaktadır.

Dıştan yaklaşık olarak 15.70x10.60 m. ebatlarında dikdörtgen bir alana oturan kilisenin naosuna batı yöndeki kapıdan girilmektedir.

Yapının batı cephesinden günümüzde hiçbir şey kalmamıştır. Bütün duvarlar yıkılarak harap duruma gelmiştir. (Bkz. Foto: 143)

Yapının kuzey cephesi kısmen ayaktadır. Kuzey cephede naosa açılmış dikdörtgen görünüşlü, düz atkı taşlı üç adet mazgal pencere bulunmaktadır. Yapının dış yüzeyinde herhangi bir süsleme yoktur. (Bkz. Foto: 144-145)

Yapının güney cephesi de yine batı cephedeki gibi yıkılmıştır. Fakat bu cepheninde kuzey cepheyle aynı özellikleri taşıdığı düşünülmektedir. Bu cephede de kuzey cephede olduğu gibi apsisin olduğu bölüm kısmen ayaktadır. (Bkz. Foto: 140-150)

Kilisenin doğu cephesinde yer alan apsis içten ve dıştan yuvarlaktır. (Bkz. Foto: 149) Pastaforium hücresinin doğu cepheye bakan bölümü kısmen ayaktadır.

Duvar kalınlığı 0.60 m.’dir. Yapıda düzgün kesme taş malzeme kullanılmıştır.

Batı cephedeki girişten sonra, girişin tam karşısında 3.80 m. derinliğinde apsis yer almaktadır. Apsis kemerinin üzeri kemer boyunca devam eden silmelerle hareketlendirilmiştir. Güneyde yer alan pastaforium hücresinin hem naosa açılan, hem de apsise açılan birer kapısı bulunmaktadır. Kapılardan apsisteki 0.60 m. eninde, naosa açılan kapı 1 m. genişliğindedir. Bu kapılardan apsisteki dikdörtgen açıklıklı ve düz atkı taşlıdır. Naosa açılan kapı ise atnalı kemerli ve dikdörtgen açıklıklıdır. Yapının iç mimarisinde de düzgün kesme taş malzeme kullanılmıştır.