Akçakent Köyü Aşağıoba Camii

Halil Eker Üye

Üyelik: 2007-07-16 Herkese açık mesaj: 27

2026-10-17 06:00:02#338374

Halil Eker, Nizip’teki Mimari Eserler, yüksek lisans tezi, Yüzüncü Yıl Üniversitesi, 2006. Bu metin 2006 yılındaki tespitleri aktarır.

KATALOG NO : 3.1.1.14
YAPININ ADI : NİZİP AKÇAKENT KÖYÜ AŞAĞIOBA CAMİİ
BULUNDUĞU YER : Nizip’in Akçakent Köyü’nde yer almaktadır.
ÇİZİM NO : 16
RESİM NO : 109-117

TARİHÇESİ

Cami, mihrab üzerindeki kitabesine göre 1278/1861-1862 yılında inşa edilmiştir. 1964-65 yılında caminin üst örtüyü taşıyan payelerin kaldırılması ile betonarme örtü ile örtülmüştür. Minare 1977 yılında yapıya eklenmiştir.

KİTABELER

Kitabe 6 satır halinde, Osmanlı Türkçesiyle, celi sülüs yazı türüyle, taş malzemeye kabartma tekniğiyle hakkedilmiştir. Satır araları cetvellerle birbirinden ayrılmıştır. Kitabenin üzeri kireçle badanalanmıştır. (Bkz. Foto: 116)

Orijinal metni şöyledir:

1- الهي لطف کرم با بن کشاد ایله
2- بو جامع شریف یابدرانی
3- ایکی عالمده شاد ایله
4- هذه المسجد العمارات صوفوزاده
5- حاجی علی افندی ... غفره
6- الله تعالی سنه 1278 محرم

Okunuşu:

1- İlâhi Lutf-i kerem bâbın küşâd eyle
2- Bu câmi-i şerif yapdıranı
3- İki âlemde şâd eyle
4- Hâzihi’l-mescidu’l-‘imâret Sofuzâde
5- Hacı Ali Efendi…gaferahu
6- ‘llâhu Teâlâ sene 1278 muharrem

Anlamı:

Ey Allahım! İyilik ve ihsanınla… bu camii şerifi yaptıranı iki dünyada da hayırla anılmaya vesile kıl. Bu mescidi Sofuzâde Hacı Ali Efendi Allah onu bağışlasın 1278/1861 yılının Muharrem ayında yaptırdı.

Kitabeden caminin Sofuzâde Hacı Ali Efendi tarafından 1278/1861 yılında inşa edildiği anlaşılmaktadır.
YAPININ TANIMI

Cami Nizip’in kuzeyinde Akçakent Köyü Aşağı Oba Mahallesinde bulunmaktadır. Meyilli bir arazi üzerinde inşa edilen yapı, dikdörtgen planlı üzeri düz dam ile örtülü harim ve bir minareden oluşmaktadır. (Bkz. Çizim : 16) Camiye giriş, kuzey cephesine açılmış olan basık kemerli bir kapı ile sağlanmaktadır.

Yapının üst örtüsü, beden duvarlarıyla ve ortada ikisi serbest, ikisi ise duvara bitişik toplam dört ayağa oturmaktadır.

Caminin tamamı düzgün kesme taş malzeme ile inşa edilmesine rağmen sonradan sıvanmıştır.

Dıştan sade bir görünüme sahip olan yapı, 14.25 x 7.80 m. ölçülerinde dikdörtgen bir plana sahiptir. Camiye kuzey taraftaki basık kemerli kapıdan girilmektedir.

Yapının doğu cephesinde, güneye yakın bir yere yuvarlak kemerli, dikdörtgen açıklıklı bir pencere açılmıştır. Bu cephenin büyük bir bölümü yapıya bitişik olarak yapılan evden dolayı kapanmıştır.

Yapının güney cephesinde, sepet kulplu kemer şeklinde düzenlenmiş dört pencereye yer verilmiştir. Güney cephede mihrabın dışa taşırılmış olması cephedeki hareketliliği sağlayan tek unsurdur. (Bkz. Foto: 111)

Caminin batı cephesinde, yuvarlak kemerli, dikdörtgen açıklıklı ve kareye yakın bir pencereye yer verilmiştir. (Bkz. Foto: 112)

Caminin kuzey cephesinde kapıdan başka herhangi bir açıklık yoktur. Kuzey cephenin doğu köşesine minare kaidesi yerleştirilmiştir. (Bkz. Foto: 110) Harime kuzey cephenin ortasındaki kapıdan girilmektedir.

İçten dikdörtgen bir mekan olan harimin üzeri düz dam ile örtülmüştür, üst örtü beden duvarları ve ortadaki serbest, ikisi duvara bağlı dört payeye oturmaktadır.

Yapının içinde de düzgün kesme taş malzeme kullanılmıştır.

Kıble duvarının tam ortasında harime giriş kapısı ile aynı eksende mihrap nişi bulunmaktadır. Mihrap tamamen düzgün kesme taş malzeme ile yapılmıştır. Yalnız sonradan mihrap nişinin içi yağlı boya ile boyanmıştır.

Duvardan taşıntı yapmayan mihrap 1.40 m. genişlik ve 2.50 m. yükseklikte dış ölçülere sahip dikdörtgen görünüşlüdür. Mihrabı, hücre ve yuvarlak kemerli kavsara gibi unsurlar teşkil etmektedir.

Mihrap nişinin etrafındaki taş bordür iki renkli yağlı boya ile boyanmıştır. Bu tarz bir boyama, dışa taşırılmayan mihrabı duvardan ayırıcı bir unsur olmaktadır. Niş, 0.96 m. genişlik 0.50 m. derinlik ve 2.10 m. yükseklikte yarım daire planlıdır. Yüzeyinde herhangi bir süsleme yoktur. (Bkz. Foto: 114-115)

Mihrabın üst tarafında 5 satırlık Osmanlıca yazılmış caminin inşa kitabesi bulunmaktadır. (Bkz. Foto: 116)

Caminin kuzey doğusunda yer alan minare 1977'de yapıya eklenmiştir. Kare kaideli minare, silindirik gövdeli ve tek şerefelidir. Minareye kaidenin batı tarafında bulunan dikdörtgen açıklıklı, düz atkı taşlı bir kapı ile girilmektedir.

Minarenin şerefesi dıştan ajurlu bir korkuluğa sahiptir. Minare petek, külah ve alemle son bulmaktadır.