Kurtuluş savaşı yıllarında Halep ve Beyrut'a doğru göç eden ermeniler Nizipden de geçmişlerdi. Bunlardan bir grup Nizipde bulundukları esnada tüm Nizipliler gibi ileri gelenlerden Hacı Ahmet (Sayın) efendi de onlara ikramda bulunmuş olup konaklamalarını sağlamıştır. Geçinmek zorunda olan ermenilere sanatlarının ne olduğu sorulmuş ve bunlardan bazılarının çok güzel mimari binalar inşa edebildikleri öğrenilmişdir. Bunun üzerine Hacı Ahmet efendi perişan ve bitkin halde olan bu kişilere Nizipe bazı cami ve yapılar yapmaları halinde maddi destek vereceğini söylemiştir.
Bunu kabul edenler bir süre Nizipte kalıp, günümüzde merkez cami olarak faliyet gösteren çarşı cami'ini, bedesteni ve başka bazı mimari değeri olan yapıları yapmışlar. Karşılığında aldıkları maddi destekle refaha kavuşmuşlardır. Gelir durumu düzelenler tekrar göç edip bir kısmı ilçemize yerleşmiş ve bunların içerisinden islamiyeti seçenler olmuşdur.2000 li yılların başında Hacı Ahmet efendinin torunlarından Halil Sayın beyin yanına gelen birkaç kişi, kendilerine yapılan vasiyet üzerine buraya geldiklerini ve yıllar önce Nizipde bir süre barınan dedelerinin Hacı Ahmet efendi adında bir zat tarafından çok büyük destekler verildiğini ve bunun için Nizipe geldiklerini, yapılan yardımlar için teşekkür ve minnettarlıklarını sunmuşlardır. Halil Sayın bey de bu kişilere dedelerinin yaptığı eserleri ve kaldıkları yerleri göstermiştir.
Halil Sayın anlattı, metal nickli kardeşimiz kaleme aldı.
--------------------------------------------------------------------------------
Okunma: 325
Oy/Yorum: Rating:9 Votes:4 (Rating Scale: 1 = worst, 10 = best)
Tarih: 25.08.2006
Yazar/kaynak: Halil Sayın
Yazar iletişim: n/a
Gönderen: admin
Binalar Yapılar
#48245
#48246
#125745
#125746
#168423
#168446
#168553
#215340
#229652
#229653
#229657
#229663
#236405
Çarşı camisinin üzerinden, Kuzeye doğru...
Bedestenin Çatısı, Bilgitay Bilici arşivinden...
#236414
#279953
#304962
Bedesten
Yorumlayan: metal tarih 30.08.2006
ilçem,zle ilgili çok ilginç bir bilgiye daha ulaşmış olduk, ben ilçemizdeki bedestenin ve çarşı camiisinin kurtuluş savaşı yıllarında ermeniler tarafından yapıldığını bilmedğim gibi aklımdan bile geçmemişti, bana sanki o yapıların tarihi daha eski gibi geliyordu. bu bilgiyi bizlerle paylaşan adminimize ve halil sayın amcamıza çok teşekkür ederim
--------------------------------------------------------------------------------
Yorumlayan: main tarih 12.11.2006
cami ve bedesten hakındaki yazdıgınız şeyler hiç inandırıcı deyil
--------------------------------------------------------------------------------
Yorumlayan: İbrahimMertSayın tarih 15.11.2006
main arkadaşımız eğer bunun inandırıcı bulmuyorsa bedesten ve cami hakkında bilgiler toplasın ve bizi bilgilendirsin!!!
--------------------------------------------------------------------------------
Yorumlayan: Nizip1453 tarih 03.12.2006
merhaba öncelikle bu bilgler için çok teşekkür ediyorum ben adnan menderes ünv. tatih 4. sınıf öğrencisiyim Nizip’le ilgili bir seminer hazırlıyorum eğer böyle bilgiler elinizde varsa Nizip1453@hotmail.com adresine göndermenizi rica ederim
Arapça bezz'den (pamuklu ya da keten dokuma) türeyen ve “bezzazlar çarşısı” anlamına gelen BEDESTEN bezazistan'ın yeni biçimidir. Hemen her kentte yapılan, önceleri bez alışverişi daha sonra değerli mal, antika eşya, silah depolama ve satışı için kullanılan üstü örtülü çarşı. Arkeolojik bulgular ilk bedesten örneklerini Suriye ve Mısır'a kadar götürmektedir. Günümüz banka ve borsalarına benzer bir göreviyle bedestenler, dönemlerinin önemli ekonomik kuruluşlarıydı. Nizip Bedesteninin kimin tarafından ve ne zaman inşa edildiği kesin olarak bilinmemekle birlikte, plan ve mimari üslup bakımından son dönem Osmanlı eseri olduğu tahmin edilmektedir.
Sayınlar ailesinden Halil Sayın bedestenin dedeleri tarafından bir ustaya inşa ettirildiğini belirtilmiştir.Bedesten yıkılana kadar büyük bölümü kullanılmıştır. Bedesten sahibi tarafından 1986 yılında yıktırılmıştır.
Bedesten Nizip ilçe merkezinde, Pazar Cami mahallesinde, merkez Çarşı Camii'nin hemen kuzeyinde yer almaktaydı. Doğu-batı doğrultusunda hafif meyilli bir arazi üzerine kurulu olan bedesten, ortada bir koridorun kuzey ve güney yönlerinde sıralanmış dikdörtgen ve kare odalardan oluşan bir plana sahipti. Bedestenin birinci katı ahşap asma tavan ile dıştan kiremit kaplı kırma çatı ile örtülüydü. Bedestenin tamamı düzgün kesme taş malzeme ile inşa edilmişken, yalnız üst örtüde ahşap malzeme kullanılmıştı. Bedesten, doğu-batı doğrultusunda dikdörtgen bir alana oturmaktaydı. Bedestene doğu ve batı yönlerde açılmış olan yuvarlak kemerli birer kapı ile girilmekteydi. . Yapının kuzey cephesi sonradan yapılmış olan yapılarla kapatılmışken, güney cephe sayınlar sabunhanesi ile kapatılmıştı.
Yapının doğu cephesinde, bedestenin doğu giriş kapısının güneyine yuvarlak kemerli bir eyvan şeklinde dışa açılan beşik tonozlu bir dükkana yer verilmişti. Bu dükkanın kuzeyinde yuvarlak kemerli ve çift kanatlı olan bedestenin doğu kapısına yer verilmişti. Kapı ahşap malzeme ile oluşturulmuş üzeri sacla kaplanmıştı.Doğu kapısının kuzeyinde de aynı şekilde yuvarlak kemerli birer eyvan şeklinde doğuya açılan ve üzeri beşik tonoz örtülü üç dükkana yer verilmiştir.Bu dükkan ve giriş kapısının üst tarafında ikinci kata açılan ortada dikdörtgen görünüşlü ve düz atkı taşlı geniş bir açıklığa yer verilmiştir. Ortadaki açıklığın güneyine bir, kuzeyine iki tane dikdörtgen görünüşlü, sepet kulpu şeklindeki kemerlere sahip ve madeni şebekeli pencerelere yer verilmiştir.Yapının batı cephesinde ortada yuvarlak kemerli fazla derin olmayan bir girintiye sahip ve bazalt taşından üç basamakla ulaşılan büyük ölçülerdeki bedestenin batı kapısı doğuda ki kapı ile aynı düzenlemeye sahiptir. Bu kapıda dikdörtgen görünüşlü, yuvarlak kemerli ve çift kanatlıdır. Kapı ahşap malzeme üzerine sac malzemenin kaplanmasıyla elde edilmiştir. Kapının güneyinde bir kuzeyinde iki olmak üzere toplam üç adet yuvarlak kemerli eyvan şeklindeki nişlere yer verilmiştir. Kuzeydeki nişlerden sonra küçük ölçülerdeki basık kemerli ve bedestene açılan bir kapı daha açılmıştır. Kapının üstünde küçük ölçülerdeki dikdörtgen görünüşlü ve düz atkı taşlı bir pencereye yer verilmiştir.Bedestenin batı kapısının üst tarafında ikinci katta ortadaki koridora açılan üç adet yuvarlak kemerli üçüz pencere düzenlemesi görülmektedir. Bu pencereler yüksek kabartma ikişer sütunce ile sınırlandırılmıştır.
Bu resim yedekte bulunamadı; eski adresi aç Bu resim yedekte bulunamadı; eski adresi aç
Yapının doğu cephesinde, bedestenin doğu giriş kapısının güneyine yuvarlak kemerli bir eyvan şeklinde dışa açılan beşik tonozlu bir dükkana yer verilmişti. Bu dükkanın kuzeyinde yuvarlak kemerli ve çift kanatlı olan bedestenin doğu kapısına yer verilmişti. Kapı ahşap malzeme ile oluşturulmuş üzeri sacla kaplanmıştı.Doğu kapısının kuzeyinde de aynı şekilde yuvarlak kemerli birer eyvan şeklinde doğuya açılan ve üzeri beşik tonoz örtülü üç dükkana yer verilmiştir.Bu dükkan ve giriş kapısının üst tarafında ikinci kata açılan ortada dikdörtgen görünüşlü ve düz atkı taşlı geniş bir açıklığa yer verilmiştir. Ortadaki açıklığın güneyine bir, kuzeyine iki tane dikdörtgen görünüşlü, sepet kulpu şeklindeki kemerlere sahip ve madeni şebekeli pencerelere yer verilmiştir.Yapının batı cephesinde ortada yuvarlak kemerli fazla derin olmayan bir girintiye sahip ve bazalt taşından üç basamakla ulaşılan büyük ölçülerdeki bedestenin batı kapısı doğuda ki kapı ile aynı düzenlemeye sahiptir. Bu kapıda dikdörtgen görünüşlü, yuvarlak kemerli ve çift kanatlıdır. Kapı ahşap malzeme üzerine sac malzemenin kaplanmasıyla elde edilmiştir. Kapının güneyinde bir kuzeyinde iki olmak üzere toplam üç adet yuvarlak kemerli eyvan şeklindeki nişlere yer verilmiştir. Kuzeydeki nişlerden sonra küçük ölçülerdeki basık kemerli ve bedestene açılan bir kapı daha açılmıştır. Kapının üstünde küçük ölçülerdeki dikdörtgen görünüşlü ve düz atkı taşlı bir pencereye yer verilmiştir.Bedestenin batı kapısının üst tarafında ikinci katta ortadaki koridora açılan üç adet yuvarlak kemerli üçüz pencere düzenlemesi görülmektedir. Bu pencereler yüksek kabartma ikişer sütunce ile sınırlandırılmıştır.
Halil EKER
Yüksek Sanat Tarihcisi
Yavuzeli/ Çiltoprak İlköğretim okulu Öğretmeni
Bedestenin hangi yılda yapılarak kullanılmaya başladığı hakkında net bir tarih varmı?
(rahmetli Halil Sayın, kurtuluş savaşı yıllarında demiş ama en son siteye yüklediğimiz 1930'lu yıllara ait fotoğrafta eğer yer tespiti konusundaki tahminler doğru ise gözükmüyor, ya fotoğrafın tarihinde yanlışlık var yada bedestenin yapılış yıllarında...)
Aşağıdaki fotoğrafda Bedestenin üst katı görülebiliyor

eski nizip evleri suriye evleri ile nerdeyse aynı yapıya sahip. ama daha sonraları bizz çok hızlı gelişme kaydetmişiz suriye aynı kalmış :)
çok güzel bilgiler tşk ederim
Admin bey bu fotografin orijinali var mi acaba? Carsi camii sanirim tam buyutulmus kismin altinda kaliyor. cami o tarihte vardi yanilmiyorsam
Murat bey bu fotoğraf, nizip.com galerisinde vardı, halada vardır.
Onda kimin yüklediği belli olur, ona göre araştırmak lazım.
evet buldum tesekkurler. linki: https://www.nizip.com/gallery/showimage.php?i=7529&c=24 cami gorunmuyor enteresan. bir yerlerde minarenin sonradan yapildigini okumustum belki o nedenle gorunmuyordur.

Haklısınız minaresi çok sonra yapılıyor.
şimdi yerinde yeller esiyor.selamlar
1986 yılında yol genişletme çalışmaları sırasında yıkılan Bedesten, o yıllarda mahkemelik olmuş ve fotoğrafları çekilmişti.
Bu fotoğrafların soluk hallerine ulaştık ve sizlerle paylaşma gereği gördük.
Daha detaylı bilgileri : https://www.nizip.com/showthread.php?3229-Bedesten=&highlight=bedesten
işte onlardan bazıları




Suat Sabuncu arşivinden
Nizip Çarşı camii önü, Sayınlar sabunhanesi (bedesten yanı) ters açı
Cevap yazmak için hesabınıza giriş yapın.