Hiç düşündünüz mü, yakın çevremizdeki (ülke, il, ilçe) insanlar, biz Nizipliler ve Nizip’imiz hakkında (geçmişte ve de şimdi) neler düşünmüşler, neler düşünüyorlar; bizi nasıl tanımışlar, tanıyorlar, tavır ve davranışlarımızı hangi kıstaslara dayandırarak betimliyorlar?... Doğamız, yaşam tarzımız ve sosyo-kültürel özelliklerimiz hakkındaki olumlu ya da olumsuz manada ki tespitleri nelerdir?...***‘Kişi (el, iş), kişinin aynasıdır’ özdeyişinden hareketle bu konuya biraz değinmek ve Nizip ve Nizipliler hakkındaki eloğlunun görüşlerini, birebir sahiplerinin ağzından duymuş (rahmetli olmuş veya elan yaşayan) hemşerilerimizin anlattıklarını (ki yaşı ellinin üstünde olanların genelde bildikleri deyişleri) hatırlatmak ve genç kuşak Nizipliler ile paylaşmak istiyorum.Bazı aynalar(özellikle de sırrı dökülmüş olanlar) tabii ki gerçekleri doğru yansıtamazlar. Yani. Abartılı ya da yergili bir şekilde yansıtırlar. Ben, bu tür olasılıklar içeren deyiş ve ifadeleri eleyerek, sırrı sağlam aynalardan yansıyan görüntüleri (tespit ve anlatılanları) sizlere nakletmeye çalışacağım.***Kilis’in kızıNizip’in tozu…Gaziantep’in yerli halkınca bilinen bu sözü, ben ilk kez 1970’li yıllarda rahmetli Fındık Mehmet’ten (Ali, Avni ve Mustafa Fındık’ın babalarından) duydum.Ellili yıllarda İstanbullu bir işadamı alış-veriş yaptığı Gaziantepli müşterisine: ‘’Kilis ile Nizip iki büyük ilçeniz. Oralara da gitsem iş çıkarabilir miyim? Esnafları nasıldır, ilçelerin neleri meşhurdur?’’ sorusuna, Antepli: ‘’Esnaflarının huyuna-husuna bir şey diyemem, ama benim bildiğim Kilis’in kızı, Nizip’in tozu meşhurdur’’ der.***Nizip’te ne var ki!...Anlatan Osman Akdoğdu (Nizip’in ilk tenekeci esnaflarından rahmetli Tenekeci Ökkeş’in büyük oğlu): Kamil Çavuş’un (Şilte Kamil’in) oğlu Kel Ahmet (Yılmaz) 1960’lı yıllarda gittiği İzmir’de ikamet edip, aşçılık yaparken, 80’li yıllarda kendisini ziyaret eden bir grup Nizipli (ki eski samimi arkadaşları): ‘’Ahmet usta uzunca bir zaman İzmir’desin. Nizip’i özlemedin mi? Artık gelmeye niyetin yok mu?’’ diye, sormuşlar. Ahmet Yılmaz: ‘’Nizip’in nesi var ki özleyeceğim, ölü salasından, motor gürültüsünden başka?’’ demiş.***Yeriiiii Nizip harcı…Nakleden Osman Akdoğdu. Kör İsmet’in babası eşekçi Mustafa (Okşar), 1948’de Gaziantep’in üzümcü hanında gezerken bir esnafın, müşterisine ‘yeri de get Nizip harcı!’ dediğini duyar. Mustafa Okşar, Antep’li esnafın ‘Nizip harcı’ ifadesini merak eder. Esnafın dükkanına girer ve arkadaş, kızmayacaksan sana bir şey soracağım, der. Antepli esnaf ‘iki tene sor aaam’ der. Mustafa Okşar. ‘’Biraz önce birine ‘de yeri get Nizip harcı’ dediniz. Ben bunun manasını çözemedim. Ne anlama geldiğini, ne demek istediğinizi anlamadım, rica etsem izah eder misin?’’ der.Antepli esnaf, önce ‘nerelisin aaam?’ der.Mustafa Okşar, Nizipli olduğunu söyler.Antepli esnaf: ‘’Bak Nizipli kardaş!’’ der: ‘’Bir dünyaya sığmayan Nizip’e sığar… Bir dünyanın kabul etmediğini Nizipli kabul eder… Ben o müşterinin alış-veriş tavrını beğenmediğim için Nizip’e saldım!...’’***İnsanı muzip…Anlatan ve han duvarına yazılan yazıyı 50’li yıllarda okuyan, rahmetli Çarkçı (bıçak, makas bileyicisi) Kasım Özberk:1918-20 yılları arasında, Arap bir seyyah Mahlinin Hanı’nda (şimdiki Yıldız Hamamı’nın olduğu yerde) birkaç gece konaklamış. Yattığı odanın duvarına, son gece, Osmanlı harfleriyle şu mısraları yazmış:‘’Gezdim dağı, sahrayıÖnüme bir Nizip çıktıDağı hoş, bahçesi hoşİnsanı muzip çıktı’’***Fırsat buldukça, daha anlamlı ve değişik anekdotlarla, el gözüyle (aynasıyla) Nizip ve Nizipliler hakkındaki düşünceleri (yorum ve değerlendirmelerini sizlere bırakarak) sizlere ulaştırmaya çalışacağım…Vay neymişiz de neymişiz; el gözüyle nasıl biliniyormuşuz, türünden…10 Şubat 2009
Aslında yapmamız gereken ama hep gözardı ettiğimiz bir konu el'in aynasındaki görüntümüz, bu tespitleri önümüze koyup sık sık neyin doğru neyin yanlış yapıldığını yanlışların hangi ölçüde ve düzeltilebilir nitelikte olduğunu ancak bu görüntüyü alır ve kulak asarsak görebiliriz...
mesela bu aşağıdaki tespit çok doğru ama belki de hiç dile getirilip kaleme alınmamıştı..!
Antepli esnaf: ‘’Bak Nizipli kardaş!’’ der: ‘’Bir dünyaya sığmayan Nizip’e sığar… Bir dünyanın kabul etmediğini Nizipli kabul eder… Ben o müşterinin alış-veriş tavrını beğenmediğim için Nizip’e saldım!...’’
bazı barak köylerinde misafir olmuş insanlarla sohbet ettiğimde bana ordaki sıcaklığın çok içten olduğunu ve aşırı derece misafirperver karşılandıklarını anlattılar.
özellikle köy odasında oturuken odaya yeni gelen herkesin içerdekilerle teker teker marabalaşması ve herkese sırayla siğara ikram etmeleri çok dikkatlerini çekmiş...
ve yine dikkatlarini çeken bir diğer nokta ise yöre halkının aşırı derecede patlıcan tüketmesi olmuş..
özellikle ’Bir dünyaya sığmayan Nizip’e sığar… Bir dünyanın kabul etmediğini Nizipli kabul eder… kısmına katılıyorum.Nizip'i başkalarının gözüyle bize tanıtığınız için teşekkür ederim. Kalemine yüreğine sağlık abi.
Nihayet Usta yazarımız Kemal Cengiz abimizin yazısını burada okumak nasip oldu. Nizip tarihini ve Nizipliler ile ilgili tüm detayları artık burada kendi kalemiyle yazacak olursa bizler okur olarak çok memnun oluruz. Çok güzel Tesbitlerinizi burada okumak inanın bana büyük keyif verdi. Ellerinize sağlık Kemal abi....
Ne zaman beş harfli "Gazaintep'in bir ilçesi" bulmacası çıksa elinde kalemi alan hemen KİLİS yazardı.Kilis il olmadan önce de çok duyulan bir isimdi.Bazen çoğumuzun yaşadığı "Ben Nizip'te oturuyorum" söylemine karşı "Nizip mi? O da neresi?" gibi çok sık rastlanan cevaplar alınırdı.Koskaca EFES HARABELERİ benzeri bir Zeugma varken bile Nizip adı bununla bile telafuz edilemiyor.Aslında bölgesel olarak iyi bir nama sahip.Ancak ulusal manada kimsenin pek bildigi yok.Ne zeytin yağında ne sabunda ne fıstıkta..Bir Gemlik kadar bile tanınmıyor..Sanırım sadece yıllar önce hafızalarda kalan Sayınlar Grubunun TURNA yağlarını TV lerde yansıttığı "Nizip'ten" ibaresi dışında güçlü bir tanıtım eksikligi var..Ama biz bize kısmında Kemal beyin derin bilgisi gerçekten de bizleri tebbesüm ettirmeye yetiyor..
kemal abi güzel bir yazı hazırlamışsın ve çok güzel örnekler vermişsin en son yazdığın csatırla son noktatı koymuş tabi inşallah nice güzel yazılar yazarsında bizde bilgilerden faydalanırız
Değerli arkadaşlar,izninizle yaşanmış bir olayın NİZİP'çesini arzedeyim:
Dereköylü birisi ile Baraklı biri arkadaş olmuşlar.Belli bir samimiyetten sonra Dereköylü,Baraklıyı köyüne davet etmiş.
Baraklı gelirgelmez,altına döşek,sırtına yastık,önüne mükellef bir sofra ile izzet-i ikramda bulunmuşlar...
Sohbet muhabbet uzadıkça,üzüm,fıstık,ceviz,bastık ziyafetleri birbirini kovalamış.
Gece huzurla geçip sabah olunca,Baraklı müsade isteyip,"bize de bekliyiik ağaam"
diyerek dereköyünden ayrılmış.
Gelzaman gitzaman,bu sefer Dereköylü barak'a misafirliğe gitmiş.
"Hoş gelmişsin-beşgelmişsin"diyerek buyur etmişler.
Altına bir şilte,sırtına da hasır yastık...Neyse,akşam olunca da,getirip önüne AĞ AŞ'ı koyup -buyur-etmişler.
Sohbet muhabbet kurukuruya devam edip,geç vakit olunca da yatmışlar...
Sabahleyin,Dereköylü izin isteyip yola revan olmuş...
Aradan belli bir zaman geçtikten sonra,bu sefer Baraklı dereköye misafirliğe gelmiş.
Bir şilte,bir kuru yastık,buyuretmişler.
Gece olmuş,vakit ilerlemiş ama,gelen giden birşey yok.
Baraklı Dereköylü arkadaşına hitaben:"SİZİN ELLEER,BİZİM ELLEER,SİZİN ELDE ÜZÜM MÜ YERLER ?" demiş.
Dereköylü de bu soruyu bekliyormuş ki:"SİZİN ELLEER,BİZİM ELLER...SİZİN ELDEN BİR
YEL ESTİ,BİZDEN O ADET'İ KESTİ" diyerek taşı gediğine koymuş...
Ne diyelim?...NİZİPLİ'nin MUZİPÇE CEVABI...
VESSELAM...
abi eline emegine saglık. Diğer konuda ben buna benzer bişey dile getirmişdim ama bazı arkadaşlarımızın sert tepkisi aldım.Tekrar teşekkürler payşalım için :(:(:(
Sevgili mhanifi, teyit edilmiş bilgime göre Eşekçi Kara, Eşekçi Mustafa'nınkayınbabası, İsmet'in de dedesidir.
İlgi ve duyarlılığınız için teşekkür ederim.
