Alman virologlar, meyan kökünün içindeki bir maddenin, akut solunum yetmezliği sendromuna (SARS) karşı kullanılan maddelerden daha etkili olduğunu bildirdiler.
The Lancet dergisinde yayımlanan habere göre, Frankfurt Üniversitesi’nin kliniğinde görevli virologlar, meyan kökünden elde edilen ve HIV-1 (AIDS virüsü) ve Hepatit C virüsüne karşı başarıyla kullanılan glycyrrhizin maddesinin, laboratuvar ortamında SARS virüsünün çoğalmasını engellediğini açıkladılar.
Bilim adamları, meyan kökünden elde edilen maddenin, SARS’a karşı kullanılan ribavirin maddesinden çok daha etkili olduğunu kaydettiler.
Prof. Prakash Chandra, kullanılan ribavirin maddesinin toksik etkisine dikkat çekerek, glycyrrhizin maddesinin yüksek konsantrasyona rağmen yan etkisinin çok az olduğunu, uzun dönem araştırmalarının yapıldığını, ucuz olduğunu ve zehirli olmadığını söyledi.
Bu haber özellikle meyan kökü şerbeti üretiminde önemli söze sahip bölgemizi daha da canlandıracağı tahmin ediliyor.Zira birkaç sene evvel SARS'a karşı Şalgam'ın etkili olduğu haberleri üzerine Adana bölgesinde Şalgam neredeyse karaborsaya düşmüştü.Şalgam üreticileri özellikle uzakdoğuya büyük ihracatlar yapmışlardı.
Sevindirici bir haber. İlginize çok teşekkür ederim. Bu tür bilgileri aldıkca, geçmişde yaşayan insanların neden daha sağlıklı kalabildiklerini daha iyi anlıyorum.
Bildigim kadarı ile meyan kökü kendiliginden dere kenarlarında yeşeren bir bitki..Yani üretim ve dikimi tarım ürünlerine girmiyor.Bu konuda uzman arkadaşlar bizi bilgilendirirse memnun oluruz..En azından ilgilenenleri bilgilendirmiş oluruz.
Meyankökü: ( (Süssholz / Réglisse / Licorice / Piyan / Boyan / Glycyrrhiza / Licorice) Haziran-temmuz aylari arasinda sari-mavi veya kahverengi çiçekler açan, 0,4-2 m yüksekliginde, çok yillik çalimsi bitkilere "meyan" denir. Yapraklari parçali, yaprakçiklar 4-7 çiftlidir. Çiçekler basak seklinde durumlar yapar. Taç ve çanak yapraklari iki dudakli olup, üst dudak iki kisa disli, alttaki üçü uzun dislidir. Meyveleri düz ve salgi tüylüdür. Meyan bitkisinin 6 türü Türkiye’de yetismektedir. Daha çok Güney, Orta ve Dogu Anadolu’da yayginlik göstermektedir. Bir kisminin kökleri tatli, bir kisminin ise acidir.
Tatli meyan (Glycyrrhiza glabra): Anadolu’da iki varyetesi bulunur. Bu türün çiçekleri mor ve tüysü yapraklidir. Meyvelerinin üzeri çiplaktir veya tüylüdür. Bâzi yerlerde piyan olarak da bilinir.
Kullanildigi yerler: Bitkinin kökleri, meyan kökü olarak taninmakta ve kullanilmaktadir. Köklerinin kabugu soyulduktan sonra veya soyulmadan güneste kurutularak piyasaya sürülür. Bilesiminde nisasta, sekerler, zamk, rezin, glisirrizin vardir. Glisirrizin sekerden daha tatli bir bilesiktir. Köklerdeki miktari, bölgeden bölgeye degisir ve köklerin de etkili maddesidir. Kökler, gögüs yumusatici, balgam söktürücü, idrar çogaltici ve tad düzenleyici özellige sahiptir. Eczâcilikta toz hâlinde, haplarin hazirlanmasinda sekil vermede kullanilir. Sigara ve plastik sanâyiinde de kullanilan ilkel maddedir. Kola adi altinda hazirlanan içeceklerin terk***** de girer. Ayrica tâze veya kuru köklerinin kaynar su ile muâmelesi ve sonra alçak basinçta yogunlastirmak sûretiyle meyan bali elde edilir. Ticârette toz veya kaliplar hâlinde bulunur. Parlak siyah renkli, tatli lezzetlidir. Suda kolaylikla erir. Meyan balindaki glisirrizin miktari daha fazladir. Memleketimizde de meyan bali elde eden tesisler vardir. Gögüs yumusatici, öksürük kesici, yara iyi edici özellikleri vardir. Mîde hastaliklarinda (bilhassa gastritte) faydalidir. Meyan kökünün su ile tüketilmesi sonucunda elde edilen hülasa ise meyan serbeti olarak bilinir. Daha çok Güneydogu Anadolu bölgesinde elde edilir ve kullanilir. Meyan serbeti koyu esmer renkli ve tatli lezzetlidir. Gögüs yumusatici, balgam söktürücü, öksürük kesici ve serinletici özelliktedir.
Teşekkürler hocam...
Demek ki rahmetli Fayık Emmi (Nizip'in en meşhur meyan şerbetcisidir)meyan şerbetini satarken boşuna demiyormuş: Ab-ı Hayat bu ab-ı hayat... Buz gibi... Dişini dondurmazsa para yok!... diye.
kola ile aynı öze sahip olduğunu birçok kez duydum meyan kökünün, ancak kola çok zararlı şerbet ise çok faydalı bir içecek!!! acaba şerbeti yapıp paketlemeye gitsek ne kadar başarılı olabiliriz???
Meyan (Glysyrrhiza glabra), güney doğu insanına Allah'ın bir lütfudur.Acı yemeyi çok seven insanımız için doğal bir mide koruyucusudur.Kültürü yapılmamaktadır.Doğada kendiliğinden yetiştir.Şerbetini kaynatarak meyan pekmezi yapmak da mümkündür.Eczacılık alanının son yıllarında yükselen yıldızlarından birisidir.Yapılan araştırmalarla mide üzerinde özellikle mide ülseri ve gastrite faydalı olduğu kanıtlanmıştır.Ancak bitkisel kaynaklı olması yan etkileri olmadığı anlamına gelmemektedir.Aşırı miktarlarda tüketildiği takdirde vücutta Na tutulumuna neden olur ve vücutta özellikle el,ayak gibi bölgelerde şişliklere neden olur.Tavsiyem günde 2-3 bardaktan fazla içilmemesidir.Sabah ve akşam birer bardak olmak üzere 2 bardak şeklinde içilebilir.
Saygılarımla, Murat ÇETİN, Hacettepe Üni. Eczacılık Fakültesi
