Mevsim ne ilkbahar ne de yazdır; mevsim dut zamanıdır. Köylerin harman yerinde, pınar başlarında, insanların sıklıkla geçtiği yol kenarlarında, hemen hemen her bahçenin alt ve üst taraflarında on beş-yirmi metreyi geçen dut ağaçlarının dallarındaki allı morlu dutlar yenilmek için davetiye gönderir gibidir. Bu davete ilk uyanların başında arı kuşları, göç vakti kafilesini kaçırmış zevzirler, serçeler bir de dut bülbülleridir. Sabahın serinliğinden akşamın karanlığına kadar dut dallarına bir bir konarlar, yiyecekleri kadar yer sonra uçarlar.
Aslında kuşlar o kadar da kendilerini rahat hissetmezler. Dut ağaçlarına sadece karınlarını doyurmak için konan bu kuşları avlamak için şehirli ya da köylü çocukları ellerinde süngellerle pusuya yatarlar. Bazı şehirlilerin sapan dedikleri bu süngellerin kayışlarına taşları özenle yerleştiren çocuklar, dallar arasında kendilerine masumane dut ziyafeti çeken bu zararsız varlıkların cinsiyetine, büyüklüğüne küçüklüğüne aldırmadan avlamaya çalışırlar.
Bu resim yedekte bulunamadı; eski adresi aç
Bilye ya da şehirli deyişiyle misket büyüklüğündeki bu yuvarlak taşları çocuklar çayın kenarından, çakıllar arasından bir bir seçmiş ve ceplerine doldurmuşlardır. Süngelin lastikleri şehirdeki araba lastikçilerinden alınmıştır. Araba tekerlerinin içinden çıkan lastikler göz kararı otuz santim boyunda, bir santim genişliğindedir. Çektikçe uzayan bu lastiklerin bağlandığı yer, genelde nar, zeytin ya da erik ağacındandır. Yetişkin bir adamın işaret parmağı kalınlığında bu ağaçların dallarından “Y” şeklinde kesilmişse süngel için bire birdir. Taşın atıldığı yer olan kayışlar ise şehirdeki yemenici ustalarının dükkanlarından alınmıştır. Şayet evde çarpanaya* dönmüş yemeni ya da kundura varsa mesele yoktur. Bunlardan üç dört taneden fazla süngel kayışı kolayca çıkardı. Babaların kullanmış çift taraflı bir cilet * veya sapı kemikten yapılmış bir cep bıçağı ile ayakkabılardan, kuzu kulağı büyüklüğünde bir parça kesilir ve iki ucuna lastiklerin geçeceği delikler açılırdı. Lastikler de bu deliklere iple bağlandı, mı alın size kuş vurmanın ya da avlamanın en büyük silahını.
Av yapılmadığı zaman bu süngeller boyuna asılır. Hele bir de süngelin lastiği kırmızı ise pek fiyakalı durur.
Süngelle avlanma işi için öyle haftalar boyu sürecek kurs gerekmez. Kayışa taşı yerleştirip sıkıca kavradıktan sonra, göz hizasına yandan getirmeniz ve sola doğru nişan aldıysanız sağ gözünüzü kapatmanız gerekir. “Y” çatalını sabit tutup, tam ortasından da avı nişan aldıktan sonra sağ elinizle lastiği çekebildiğiniz kadar çekip taşı hızlıca bırakmak kafidir. Tam da dut yerken bir kuş vurulmuşsa palazlanarak ağaçtan aşağıya düşer. Peşinden kuşu vuran çocuk kuşu düştüğü yerden bir an önce almak için koşar. Yapılacak tek iş vardır: Başı gövdeden koparmak. Bunu her çocuk yapamaz. Fakat yapacak birisi mutlaka çıkar.
Kuşun yağlı olup olmadığını karın bölgesine üfleme ile anlamaya çalışan çocuklar, vurdukları kuşların etini çoğu zaman yemezler. Kuşun tüyleri yolunacak, ateş yakılıp kalan tüyler ütülecek, karın bölgesi kesilip içi temizlenecek; velhasıl hepsi bir yığın iş. Şunun şurasında bir avuç kuş; tavuk değil ya! Bunca işi göze alamayan çocukların avları çoğu zaman evin köpeğine ya da kedisine ziyafet olur.
Kimseye zararı dokunmayan, sabah seherinde aleme cıvıltılarıyla ses güzelliği katan, kanat çırpmalarıyla gökyüzünü canlı kılan kuşlardan bir kaçının yok olmasını o an çocuklar düşünmezler.
Şurası da var ki, evde babalarının güvercin beslemelerinden dolayı kuşlara karşı merhameti ve muhabbeti öğrenmiş "kuşçu" çocukları süngel taşımazlar.
Bunların da ötesinde en yakınlarının boğazlarını bir çırpıda kesenlerin, ibadet edenlerin kafasına ve hamile kadınların karnındaki bebelere vicdansızca kurşun sıkanların yanında bu çocukların süngelle kuş avlamaları günahsız ve masum kalır.
Aslında kuşlar o kadar da kendilerini rahat hissetmezler. Dut ağaçlarına sadece karınlarını doyurmak için konan bu kuşları avlamak için şehirli ya da köylü çocukları ellerinde süngellerle pusuya yatarlar. Bazı şehirlilerin sapan dedikleri bu süngellerin kayışlarına taşları özenle yerleştiren çocuklar, dallar arasında kendilerine masumane dut ziyafeti çeken bu zararsız varlıkların cinsiyetine, büyüklüğüne küçüklüğüne aldırmadan avlamaya çalışırlar.
Bu resim yedekte bulunamadı; eski adresi aç
Bilye ya da şehirli deyişiyle misket büyüklüğündeki bu yuvarlak taşları çocuklar çayın kenarından, çakıllar arasından bir bir seçmiş ve ceplerine doldurmuşlardır. Süngelin lastikleri şehirdeki araba lastikçilerinden alınmıştır. Araba tekerlerinin içinden çıkan lastikler göz kararı otuz santim boyunda, bir santim genişliğindedir. Çektikçe uzayan bu lastiklerin bağlandığı yer, genelde nar, zeytin ya da erik ağacındandır. Yetişkin bir adamın işaret parmağı kalınlığında bu ağaçların dallarından “Y” şeklinde kesilmişse süngel için bire birdir. Taşın atıldığı yer olan kayışlar ise şehirdeki yemenici ustalarının dükkanlarından alınmıştır. Şayet evde çarpanaya* dönmüş yemeni ya da kundura varsa mesele yoktur. Bunlardan üç dört taneden fazla süngel kayışı kolayca çıkardı. Babaların kullanmış çift taraflı bir cilet * veya sapı kemikten yapılmış bir cep bıçağı ile ayakkabılardan, kuzu kulağı büyüklüğünde bir parça kesilir ve iki ucuna lastiklerin geçeceği delikler açılırdı. Lastikler de bu deliklere iple bağlandı, mı alın size kuş vurmanın ya da avlamanın en büyük silahını.
Av yapılmadığı zaman bu süngeller boyuna asılır. Hele bir de süngelin lastiği kırmızı ise pek fiyakalı durur.
Süngelle avlanma işi için öyle haftalar boyu sürecek kurs gerekmez. Kayışa taşı yerleştirip sıkıca kavradıktan sonra, göz hizasına yandan getirmeniz ve sola doğru nişan aldıysanız sağ gözünüzü kapatmanız gerekir. “Y” çatalını sabit tutup, tam ortasından da avı nişan aldıktan sonra sağ elinizle lastiği çekebildiğiniz kadar çekip taşı hızlıca bırakmak kafidir. Tam da dut yerken bir kuş vurulmuşsa palazlanarak ağaçtan aşağıya düşer. Peşinden kuşu vuran çocuk kuşu düştüğü yerden bir an önce almak için koşar. Yapılacak tek iş vardır: Başı gövdeden koparmak. Bunu her çocuk yapamaz. Fakat yapacak birisi mutlaka çıkar.
Kuşun yağlı olup olmadığını karın bölgesine üfleme ile anlamaya çalışan çocuklar, vurdukları kuşların etini çoğu zaman yemezler. Kuşun tüyleri yolunacak, ateş yakılıp kalan tüyler ütülecek, karın bölgesi kesilip içi temizlenecek; velhasıl hepsi bir yığın iş. Şunun şurasında bir avuç kuş; tavuk değil ya! Bunca işi göze alamayan çocukların avları çoğu zaman evin köpeğine ya da kedisine ziyafet olur.
Kimseye zararı dokunmayan, sabah seherinde aleme cıvıltılarıyla ses güzelliği katan, kanat çırpmalarıyla gökyüzünü canlı kılan kuşlardan bir kaçının yok olmasını o an çocuklar düşünmezler.
Şurası da var ki, evde babalarının güvercin beslemelerinden dolayı kuşlara karşı merhameti ve muhabbeti öğrenmiş "kuşçu" çocukları süngel taşımazlar.
Bunların da ötesinde en yakınlarının boğazlarını bir çırpıda kesenlerin, ibadet edenlerin kafasına ve hamile kadınların karnındaki bebelere vicdansızca kurşun sıkanların yanında bu çocukların süngelle kuş avlamaları günahsız ve masum kalır.
