Zabitler Evi

Halil Eker Üye

Üyelik: 2007-07-16 Herkese açık mesaj: 31

2026-10-25 06:00:01#338450

Halil Eker, Nizip’teki Mimari Eserler, yüksek lisans tezi, Yüzüncü Yıl Üniversitesi, 2006. Bu metin 2006 yılındaki tespitleri aktarır.

KATALOG NO :3.1.4.1
YAPININ ADI : ZABİTLER EVİ
BULUNDUĞU YER: Saha Mahallesi Uzun Çarşı No:73’te bulunmaktadır.
ÇİZİM NO : 29
RESİM NO : 231-236

TARİHÇESİ

Yapının üzerinde herhangi bir kitabe bulunmadığı için kimin tarafından ve ne zaman inşa edildiği bilinmemektedir. Osmanlı Devleti’nin son dönemlerinde 20. yy.’ın başlarında burada Osmanlı subaylarının kaldığı söylenmektedir. Cumhuriyetin ilanından sonra terk edilen eve halk yerleşmiş, daha sonraları buraya yerleşen kişinin de göç etmesi üzerine ev kaderine terk edilmiş ev tahrip olmuştur.[45] Ev yıkılmakla birlikte işlek bir cadde üzerinde yer alması sebebiyle dışa, ana caddeye açılan dükkanları kullanılagelmiştir. Yapıdan sadece evin kuzeybatı köşesindeki tek bir oda ve dışa açılan üç dükkan günümüze ulaşmıştır.

YAPININ TANIMI

Dıştan sade bir görünüme sahip olan ev Nizip ilçesinin merkezinde, uzun çarşıda yer almaktadır.

İnşasında kesme taş malzeme kullanılan ev tek katlı ve avluludur. (Bkz. Çizim: 29) Ev bölümü yıkılmakla birlikte, ana caddeye açılan dükkanları ve kuzeybatı köşesindeki bir oda günümüze ulaşabilmiştir. Yapıya batı cephenin ortaya yakın bir yerine yerleştirilmiş kapıdan girilmektedir. Evin üzeri düz toprak damla örtülmüştür. Üst örtüde ahşap üzerine toprak malzeme kullanılmıştır.

Evin doğu ve güney cepheleri sonradan yapılmış olan yapılarla kapatılmıştır.

Batı cephenin ortaya yakın bir yerinde avluya bir koridorla bağlanan, basık kemerli, dikdörtgen görünüşlü ve tek kanatlı bir kapıya yer verilmiştir. Kapı ve çevresi çok zengin süslemelere sahiptir. Kapı ikişer sütunce ile sınırlandırılmıştır. Yivli olan bu sütunceler çeşitli geometrik süslemelere sahip başlık ve altlıklara sahiptir. Kapı üstte üçgen bir alınlıkla nihayetlenmektedir. Kapı kemerinin üst tarafında, üçgen alınlığın alt tarafına iki tarafında bitkisel motiflerin yer aldığı hayvan başı şeklinde taşla işlenmiş değişik bir süslemeye yer verilmiştir. Lento taşı üzerinde silmeler ve kıvrık dal motifindenoluşan bir friz dolanmaktadır. (Bkz. Foto: 233-234)

Giriş kapısının güneyinde üzeri beşik tonoz örtülü üç dükkana yer verilmiştir. Güneybatı köşeye yerleştirilen dükkana düz atkı taşlı, küçük ebatta tutulmuş bir kapı ile girilmektedir. Bu dükkanın kuzeyine yerleştirilmiş olan iki bölüm eyvan şeklinde düzenlenmiş olup, dışa iç mekanla aynı genişlikte, birer kapı ile girilmektedir. Bu dükkanlara girişi sağlayan kapılar sivri kemerli, dikdörtgen görünüşlü ve çift kanatlıdır. Bu iki dükkan günümüzde de kullanılmaktadır. (Bkz. Foto: 231-233-235)

Yapının kuzey cephesi oldukça sade bir görünüme sahiptir. Üst örtüye geçişte kademelenme yapılmıştır. (Bkz. Foto: 232)

Giriş kapısından geçildikten sonra kısa bir koridorla iç mekana ulaşılmaktadır. Giriş koridorunun güneyinde, ortaya yakın bir yerine sivri kemerli bir küçük kapı bulunmaktadır. Bu kapının üzerine dairevi bir motif işlenmiştir. Bu kapı sonradan örülerek kapatılmıştır. (Bkz. Foto: 236)

Giriş koridorunun kuzeyine beşik tonoz örtülü bir oda yerleştirilmiştir. Bu odaya doğu cephenin güney köşesine yerleştirilmiş basık kemerli ve dikdörtgen görünüşlü bir kapı ile girilmektedir.