Berceste,bir şiir veya bir beyitte söyleyiş güzelliği ve anlam zenginliğiyle öne çıkan mısra demektir. Ben edebiyatı şu tek beyitlerdeki derin anlamları çok seviyorum bakalım siz beğenecek misiniz? İşte edebiyatımızda önemli yere sahip olan şiirlerden parçalar:
* Aşk derdiyle hoşem el çek ilacımdan tabib
Kılma derman kim helakim zehri dermanındadır (FUZULİ)
(ey doktor! ben aşk derdiyle hoşum,derdimden memnunum,bana ilaç vermekten çare bulmaktan vazgeç zira beni iyi etmen senin dermanın -yani aşktan uzak tutman- esas beni öldürecek zehirdir)
* Sordular Mecnun'a Leyla'nın sa'adet-hanesin
Sinesin çak etti gösterdi dil-i viranesin (LAEDRİ)
(Mecnun'a "Leyla'nın saadet evi nerede?" diye sordular. o da göğsünü parçalayıp perişan gönülünü gösterdi.)
* Erbab-ı kemali çekemez nakıs olanlar
Rencide olur dide-i huffuş ziyadan (ZİYA PAŞA)
(Yarasanın gözleri nasıl ışığa dayanamazsa, cahil insanlarda olgun kişilere tahammül edemezler)
* Halk içinde mu'teber bir nesne yok devlet gibi
Olmaya devlet cihanda bir nefes sıhhat gibi (MUHUBBİ, Kanuni Sultan Süleyman)
(halk arasında devlet gibi saygın önemli şeyler vardır. Fakar doğrusu dünyada bir nefes kadar sağlıklı olmak gibi saadet ve devlet bulunmaz. bu arada kanuni sultan süleyman akciğer kanseriymiş)
* Ayinesi iştir kişinin lafa bakılmaz
Şahsın görünür rütbe-i aklı eserinde (ZİYA PAŞA)
(İnsanın aynası yaptığı iştir,lafı sözü önem taşımaz. Kişinin akıl seviyesi ortaya koyduğu eserlerindedir.)
* Aşksızlara verme öğüt öğüdünden alır değil
Aşksız adem hayvan olur hayvan öğüt bilir değil (YUNUS EMRE)
(Aşksızlara öğüt vermeye kalkma,onlar senin öğüdünden nasip alamazlar.aşksız kişi hayvan gibidir hayvan öğütten ne anlar ki!)
* Münafık dostlardan aşikare düşmanan yegdir. (NABİ)
(Dürüstçe davranan düşmanlar münafık dostlardan yeğdir)
* Eylesen tutiye ta'lim-i eda-yı kelimat
Sözü insan olur amma özür insan olmaz (FUZULİ)
(Papağana kelime teleffuzunu öğretirsen o da sözü insan gibi olur ama özü insan gibi olmaz laf söylemeyle insan olunmaz)
* Nideyin sahn-ı çemen seyrini cananum yok
Bir yanumca salınur serv-i hıramanum yok (ENVERİ)
(ah ne yapayım gül bahçesinde dolaşmayı cananım olmadan! yanımda nazlı nazlı salınan o servi boylu sevgilim olmadan!)
* Sana senden gelir bir işte ancak dad lazımsa
Ümidin kes zaferden gayriden imdad lazımsa (NAMIK KEMAL)
(Bir işte bağış ihsan beklersen sana senden başkasının faydası olmaz. Başkasından yardım bekleyeceksen zafere ulaşmaktan ümidini kes)
* Merdüm-i dideme bilmem ne füsun etti felek
Giryemi kıldı füzun eşkimi hun etti felek
Şirler pençe-i kahrımda olurkan lerzan
Beni bir gözleri ahuya zebun etti felek (SELİMİ, Yavuz Sultan Selim)
(felek 'kader' gözbebeğime bilmem ki ne büyü yaptı kanlı gözyaşlarımı akıtıp ağlattı beni kader. Aslanlar benim kahır pençemde titremekte iken onlar acizken, beni ise bir gözleri ahu karşısında acze düşürdü felek!)
* Aşıka ta'n etmek olmaz mübteladır neylesin
Adene mihr-i mahabbet bir beladır neylesin (NEF'İ)
(Aşıkla alay etmek olmaz o bir defa tutulmuştur aşka, neylesin? İnsanın aşka yakalanması bir beladır,neylesin?)
* Aşk derdiyle hoşem el çek ilacımdan tabib
Kılma derman kim helakim zehri dermanındadır (FUZULİ)
(ey doktor! ben aşk derdiyle hoşum,derdimden memnunum,bana ilaç vermekten çare bulmaktan vazgeç zira beni iyi etmen senin dermanın -yani aşktan uzak tutman- esas beni öldürecek zehirdir)
* Sordular Mecnun'a Leyla'nın sa'adet-hanesin
Sinesin çak etti gösterdi dil-i viranesin (LAEDRİ)
(Mecnun'a "Leyla'nın saadet evi nerede?" diye sordular. o da göğsünü parçalayıp perişan gönülünü gösterdi.)
* Erbab-ı kemali çekemez nakıs olanlar
Rencide olur dide-i huffuş ziyadan (ZİYA PAŞA)
(Yarasanın gözleri nasıl ışığa dayanamazsa, cahil insanlarda olgun kişilere tahammül edemezler)
* Halk içinde mu'teber bir nesne yok devlet gibi
Olmaya devlet cihanda bir nefes sıhhat gibi (MUHUBBİ, Kanuni Sultan Süleyman)
(halk arasında devlet gibi saygın önemli şeyler vardır. Fakar doğrusu dünyada bir nefes kadar sağlıklı olmak gibi saadet ve devlet bulunmaz. bu arada kanuni sultan süleyman akciğer kanseriymiş)
* Ayinesi iştir kişinin lafa bakılmaz
Şahsın görünür rütbe-i aklı eserinde (ZİYA PAŞA)
(İnsanın aynası yaptığı iştir,lafı sözü önem taşımaz. Kişinin akıl seviyesi ortaya koyduğu eserlerindedir.)
* Aşksızlara verme öğüt öğüdünden alır değil
Aşksız adem hayvan olur hayvan öğüt bilir değil (YUNUS EMRE)
(Aşksızlara öğüt vermeye kalkma,onlar senin öğüdünden nasip alamazlar.aşksız kişi hayvan gibidir hayvan öğütten ne anlar ki!)
* Münafık dostlardan aşikare düşmanan yegdir. (NABİ)
(Dürüstçe davranan düşmanlar münafık dostlardan yeğdir)
* Eylesen tutiye ta'lim-i eda-yı kelimat
Sözü insan olur amma özür insan olmaz (FUZULİ)
(Papağana kelime teleffuzunu öğretirsen o da sözü insan gibi olur ama özü insan gibi olmaz laf söylemeyle insan olunmaz)
* Nideyin sahn-ı çemen seyrini cananum yok
Bir yanumca salınur serv-i hıramanum yok (ENVERİ)
(ah ne yapayım gül bahçesinde dolaşmayı cananım olmadan! yanımda nazlı nazlı salınan o servi boylu sevgilim olmadan!)
* Sana senden gelir bir işte ancak dad lazımsa
Ümidin kes zaferden gayriden imdad lazımsa (NAMIK KEMAL)
(Bir işte bağış ihsan beklersen sana senden başkasının faydası olmaz. Başkasından yardım bekleyeceksen zafere ulaşmaktan ümidini kes)
* Merdüm-i dideme bilmem ne füsun etti felek
Giryemi kıldı füzun eşkimi hun etti felek
Şirler pençe-i kahrımda olurkan lerzan
Beni bir gözleri ahuya zebun etti felek (SELİMİ, Yavuz Sultan Selim)
(felek 'kader' gözbebeğime bilmem ki ne büyü yaptı kanlı gözyaşlarımı akıtıp ağlattı beni kader. Aslanlar benim kahır pençemde titremekte iken onlar acizken, beni ise bir gözleri ahu karşısında acze düşürdü felek!)
* Aşıka ta'n etmek olmaz mübteladır neylesin
Adene mihr-i mahabbet bir beladır neylesin (NEF'İ)
(Aşıkla alay etmek olmaz o bir defa tutulmuştur aşka, neylesin? İnsanın aşka yakalanması bir beladır,neylesin?)
