Âdem (a.s.)’ın Cennette Yüce Mevlâ’mızın tenbihini unutması; bizlerin ise haydi haydi unutup hak yoldan sapabileceğimizin ikazı olur. Bunun için hakikatları sık sık tekrarlayarak anlatmak zorundayız. Hatta birbirimize münasebetini buldukça bazı tenbihleri hatırlatmalıyız.
Bir zatın nasihatlarını dinlerken şu tenbihleri dikkatimi çekmişti:
“Asla zorlayıcı ve bunaltıcı bir nasihatcı olmayın.
Olabildiğince daima sevginizi gösterin...”
Feridüddin Attâr’ın şu sözü nasihat etmek ve söylenip yazılanları dinlemek açısından gözardı edilmemeli:
“Talihsizlik nişanı dört tanedir:
• Ahmağa fikir danışmak.
• Cahile para vermek.
• Dostların öğütlerini dinlememek.
• Dünyadan ibret almamak.
Hepimiz için, İstanbul’un mânevi Fatihi, Fatih Sultan Mehmed (kaddasAllahu sırrıhul aziz) hazretlerinin hocası Akşemseddin (kaddesAllahu sırruhul aziz) hazretlerinin nasihatlerini başlangıçta arzettiğim gerekçelerle bir defa daha hatırlatacağım:
Akşemseddin hazretleri diyor ki:
1- Her işe besmele ile başla...
2- Daima temizliğe dikkat et...
3- Sâlih amel işle...
4- Asla tembel olma...
5- Namazlarını, şartlar ne olursa olsun terk etme...
6- Kaderinin esiri olduğunu unutma...
7- Kâr ve zararını iyi bil...
8- Nimetlere şükür, belâ zannettiklerine sabret.
9- Dünyanın refahına mağrur olma...
10- Kimseye eza ve cefada bulunma...
11- Başkası için kendisini yakıp tüketen mum gibi olma...
12- Asla hased etme...
13- Gıybet etme...
14- Kimsenin arkasından iyi olmayan taraflarını konuşma.
15- Sana yakın olmayana yaklaşayım deme...
16- Zamanını dâima iyi değerlendir...
17- Tüccar gibi verdiğini geri alma...
18- İki kişi arasına girme.
19- Kadınlarla (kadınlar için erkeklerle) beraber olmaktan ve onlarla çok konuşmaktan sakın... Öyle yapan kimseler yakalarını iftiradan kurtaramazlar.
20- Yalan söyleme...
21- Kimseye iftira etme...
22- Evini örümcek yuvasına çevirme. Temiz tut... Misafirlerine ve yakınlarına kapını açık tut.
23- Ananı-babanı ve büyüklerini hep gözet... Onları başkalarına muhtaç etme...
24-Senden yaşlı ve mevkice yüksek olanın önünden yürüme...
25- Şalvarını (pantolonunu) yastık yapıp başının altına koyma...
26- Dişini dişine sürtme...
27- Don, pantolon ve çoraplarını ayakta giyme...
28- Seccade olarak postun beyazını tercih etme...
29- Ekmeği ve helvayı soğuk ye...
30- Büyük bir zata “unutkanlığın sebebi nedir?” diye soruldu. Misvak kullanmamak (dişleri kirli tutmak)tır diye cevap verdi. Ağzını daima temiz tut...
31- Işığı “Puf” diye üfürerek söndürme.
32- Gece vakti ev süpürme...
33- Gece vakti seni sıkıntıya düşürecek işlerle meşgul olma...
34- Çok uyku yoksulluğa sebeptir.
35- Issız yollarda tek başına yolculuk yapma...
36- Seni rahatsız edecek olan davranışlarda bulunma...
37- Aklına estiği gibi hareket etme...
38- Gecenin tamamını uyku ile geçirme...
39- Seher vakti Kur’ân okumaya çalış...
40- Her zaman hamd ve şükür et...
Bir zatın nasihatlarını dinlerken şu tenbihleri dikkatimi çekmişti:
“Asla zorlayıcı ve bunaltıcı bir nasihatcı olmayın.
Olabildiğince daima sevginizi gösterin...”
Feridüddin Attâr’ın şu sözü nasihat etmek ve söylenip yazılanları dinlemek açısından gözardı edilmemeli:
“Talihsizlik nişanı dört tanedir:
• Ahmağa fikir danışmak.
• Cahile para vermek.
• Dostların öğütlerini dinlememek.
• Dünyadan ibret almamak.
Hepimiz için, İstanbul’un mânevi Fatihi, Fatih Sultan Mehmed (kaddasAllahu sırrıhul aziz) hazretlerinin hocası Akşemseddin (kaddesAllahu sırruhul aziz) hazretlerinin nasihatlerini başlangıçta arzettiğim gerekçelerle bir defa daha hatırlatacağım:
Akşemseddin hazretleri diyor ki:
1- Her işe besmele ile başla...
2- Daima temizliğe dikkat et...
3- Sâlih amel işle...
4- Asla tembel olma...
5- Namazlarını, şartlar ne olursa olsun terk etme...
6- Kaderinin esiri olduğunu unutma...
7- Kâr ve zararını iyi bil...
8- Nimetlere şükür, belâ zannettiklerine sabret.
9- Dünyanın refahına mağrur olma...
10- Kimseye eza ve cefada bulunma...
11- Başkası için kendisini yakıp tüketen mum gibi olma...
12- Asla hased etme...
13- Gıybet etme...
14- Kimsenin arkasından iyi olmayan taraflarını konuşma.
15- Sana yakın olmayana yaklaşayım deme...
16- Zamanını dâima iyi değerlendir...
17- Tüccar gibi verdiğini geri alma...
18- İki kişi arasına girme.
19- Kadınlarla (kadınlar için erkeklerle) beraber olmaktan ve onlarla çok konuşmaktan sakın... Öyle yapan kimseler yakalarını iftiradan kurtaramazlar.
20- Yalan söyleme...
21- Kimseye iftira etme...
22- Evini örümcek yuvasına çevirme. Temiz tut... Misafirlerine ve yakınlarına kapını açık tut.
23- Ananı-babanı ve büyüklerini hep gözet... Onları başkalarına muhtaç etme...
24-Senden yaşlı ve mevkice yüksek olanın önünden yürüme...
25- Şalvarını (pantolonunu) yastık yapıp başının altına koyma...
26- Dişini dişine sürtme...
27- Don, pantolon ve çoraplarını ayakta giyme...
28- Seccade olarak postun beyazını tercih etme...
29- Ekmeği ve helvayı soğuk ye...
30- Büyük bir zata “unutkanlığın sebebi nedir?” diye soruldu. Misvak kullanmamak (dişleri kirli tutmak)tır diye cevap verdi. Ağzını daima temiz tut...
31- Işığı “Puf” diye üfürerek söndürme.
32- Gece vakti ev süpürme...
33- Gece vakti seni sıkıntıya düşürecek işlerle meşgul olma...
34- Çok uyku yoksulluğa sebeptir.
35- Issız yollarda tek başına yolculuk yapma...
36- Seni rahatsız edecek olan davranışlarda bulunma...
37- Aklına estiği gibi hareket etme...
38- Gecenin tamamını uyku ile geçirme...
39- Seher vakti Kur’ân okumaya çalış...
40- Her zaman hamd ve şükür et...
